بحران اصالت در بازار سکه؛ چرا اتحادیه باید با «مهر تأیید» به بلای محصولات بی‌هویت پایان دهد؟

گزارش اختصاصی بقلم:ابراهیم حاتمی فعال رسانه ای کشور

در بازار پرالتهاب طلا و سکه، چیزی که امروز بیش از نوسانات قیمت، امنیتِ خرید و فروش را هدف قرار داده، یک بحرانِ پنهان است: ظهور موجی از محصولاتِ «بی‌شناسنامه». از سکه‌های موسوم به «الیزابت» در وزن‌های مختلف گرفته تا انواع سکه‌های «بهار آزادی» و «پارسیان»، همگی در یک چاله گرفتار شده‌اند؛ عرضه‌ی انبوه محصولاتی که نه مرجعِ تأییدِ مشخصی دارند و نه مهرِ اصالتِ صنفی.

جولانِ سکه‌های بی‌هویت در ویترین‌ها

واقعیتِ موجود در بازار، فراتر از یک سرگردانی ساده است. امروزه با انواع سکه‌های الیزابت (۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ سوتی) و سکه‌های پارسیان و بهار آزادی روبرو هستیم که بدون داشتنِ هیچ‌گونه نشانِ معتبر یا مهرِ تأییدِ واحد، در ویترینِ طلافروشان می‌درخشند. مشکل اصلی اینجاست که در این چرخه، خریدار عملاً در میانِ «سودهای مقطعی» و «ریسکِ عیار» تنها مانده است. وقتی محصولی شناسنامه‌ی صنفی ندارد، مشخص نیست وزن و عیارِ آن با استانداردهای قانونی همخوانی دارد یا خیر. در واقع، نبودِ یک «نظامِ مهرومومِ صنفی»، راه را برای ورود محصولاتِ بدون‌عیار و بی‌هویت باز کرده است.

تداخل صنفی؛ وقتی تعمیرکار، طلافروش می‌شود!

اما بحران فقط محدود به اصالتِ کالا نیست؛ ساختارِ صنفی بازار نیز به شدت دچار آشفتگی شده است. یکی از بزرگترین چالش‌ها در سطح بازار، تداخلِ مأموریتِ «واحدهای تعمیرکار طلا» با «فروشندگان طلا» است. در بسیاری از واحدها، مرز میان تعمیرکار و طلافروش به کلی از بین رفته است؛ تعمیرکارانی که در کنار کار تخصصی خود، به فروش محدودِ طلا و سکه نیز روی آورده‌اند. این وضعیت، مسئولیت‌پذیری در قبالِ عیار و وزنِ کالای فروخته‌شده را به شدت مخدوش کرده است. وقتی یک واحدِ تعمیراتی، بدون داشتنِ پروتکل‌های نظارتیِ دقیقِ فروش، اقدام به عرضه‌ی محصول می‌کند، پاسخگویی در قبالِ سلامتِ سرمایه‌ی مردم، عملاً غیرممکن می‌شود.

مطالبه از اتحادیه: از «واکنش» به سمت «پیشگیری»

سوال اصلی این است: اتحادیه‌ها تا چه زمانی قرار است تماشاگرِ این بی‌نظمی باشند؟ مسئولیتِ اتحادیه‌های طلافروشان در سطوح کشوری و استانی، بسیار فراتر از مدیریتِ روزمره‌ی صنف است. آن‌ها باید به عنوان «صمامِ امانِ» سرمایه‌های مردم، از حالتِ واکنش‌گرا به حالتِ پیش‌گیرانه تغییر موضع دهند. راهکارِ مشخص، ایجاد یک «نظامِ شناسنامه‌دار کردنِ محصولات» است. اتحادیه باید سیستمی را مستقر کند که هر سکه یا محصولی، حتماً دارای «مهرِ تأییدِ صنفی» باشد. همچنین تفکیکِ قاطعانه میان «واحد تعمیرات» و «واحد فروش» یک ضرورت است.

فرجامِ بحران؛ اعتماد یا فروپاشی؟
اگر اتحادیه‌ها امروز با ایجاد یک نظامِ نظارتیِ پیشینی، به تداخل‌های صنفی و عرضه محصولات بی‌هویت پایان ندهند، فردا با بحرانی روبرو خواهند بود که در آن، کلِ اعتبارِ صنفِ طلا در هاله‌ای از ابهام فرو خواهد رفت. بازارِ طلا نیازمند «مهرِ تأیید» است؛ هم بر روی محصولات و هم بر عملکردِ نظارتیِ مسئولان.